Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 05/VBHN-BXD nhằm hợp nhất và chuẩn hóa quy định về việc đánh số và gắn biển số nhà trên phạm vi toàn quốc. Nhằm thống nhất quản lý địa chỉ hành chính, hỗ trợ công tác quản lý dân cư, đất đai, xây dựng và tối ưu hóa việc cung cấp dịch vụ công. Nội dung cốt lõi của văn bản tập trung vào việc xác định nguyên tắc đánh số khoa học, phân cấp trách nhiệm rõ ràng cho chính quyền địa phương, và đưa ra các giải pháp cụ thể cho những tình huống phát sinh trong thực tế đô thị và nông thôn.
Hệ thống nguyên tắc đánh số nhà mặt đường và phố
Việc đánh số nhà được thực hiện dựa trên các quy tắc toán học và địa lý nhất định để đảm bảo tính dễ tìm và logic:
- Dãy số và vị trí: Sử dụng dãy số tự nhiên tăng dần. Nhà bên trái tuyến đường được đánh số lẻ, nhà bên phải mang số chẵn.
- Chiều đánh số: Tuân thủ các hướng địa lý cụ thể:
- Từ Bắc xuống Nam.
- Từ Đông sang Tây.
- Từ Đông Bắc sang Tây Nam.
- Từ Đông Nam sang Tây Bắc.
- Tuyến đường hướng tâm: Chiều đánh số bắt đầu từ trung tâm (tỉnh, thành phố, xã, phường, hoặc đặc khu) và kéo dài ra phía ngoài.
- Quy định chuyển tiếp: Đối với những tuyến đường đã được đánh số từ trước, quy định cho phép giữ nguyên hiện trạng để tránh gây xáo trộn đời sống cư dân.
Phân cấp trách nhiệm và tổ chức thực hiện
Văn bản quy định rõ vai trò của từng cấp chính quyền trong việc triển khai:
| Cấp chính quyền | Trách nhiệm chính |
| UBND cấp xã | Rà soát, đề xuất phương án đánh số và gắn biển số nhà tại địa phương (cả đô thị và nông thôn). |
| UBND cấp tỉnh | Quyết định phương án và tổ chức triển khai thực hiện trên toàn địa bàn. |
Hướng dẫn xử lý các trường hợp đặc thù
Thông tư cung cấp giải pháp chi tiết cho các tình huống phát sinh trong quá trình phát triển hạ tầng:
1. Nhà có nhiều cửa ra vào
- Nếu cửa mở ra hai đường/phố khác nhau: Đánh số theo tuyến đường có mặt cắt ngang lớn hơn.
- Nếu các tuyến đường tương đương: Căn cứ vào tuyến có cửa chính hoặc tuyến đã được đánh số liên tục từ trước.
- Quy tắc chung: Mỗi căn nhà chỉ được gắn một biển số duy nhất.
2. Nhà mới phát sinh hoặc đường kéo dài
- Nhà xen kẽ: Sử dụng ký hiệu chữ cái in hoa (ví dụ: 20A, 20B…) hoặc dấu gạch ngang kèm số tự nhiên (ví dụ: 20-1, 20-2…) khi nhà mới nằm giữa hai nhà đã có số liên tục.
- Đường kéo dài: Tiếp tục đánh số nối tiếp số cuối cùng đã cấp tại đoạn đường trước đó.
3. Khu vực chưa xây dựng liên tục
- UBND cấp xã căn cứ vào quy hoạch chi tiết để bố trí số nhà dự phòng nhằm đảm bảo tính đồng bộ lâu dài.
- Trường hợp chưa có quy hoạch chi tiết, chính quyền địa phương chủ động quyết định phương án phù hợp thực tế.
Quy định về lắp đặt biển số và kinh phí
- Vị trí gắn biển: Phải đặt ở nơi dễ quan sát. Thông thường là bên trái hoặc phía trên chính giữa cửa chính. Nếu nhà có hàng rào sát lề đường, biển phải gắn tại trụ cổng chính phía bên trái.
- Trách nhiệm tài chính:
- Chủ sở hữu hoặc người đại diện hợp pháp của căn nhà có trách nhiệm nộp chi phí cấp biển số.
- Trong trường hợp không xác định được chủ sở hữu, người đang trực tiếp sử dụng nhà sẽ thực hiện nghĩa vụ này.
Các thông tin liên quan về quản lý hạ tầng và dự án
Bên cạnh việc chuẩn hóa số nhà, ngành xây dựng và hạ tầng cũng ghi nhận nhiều chuyển động quan trọng khác:
- Tái cơ cấu quản lý đường bộ: Bộ Xây dựng sắp xếp lại hệ thống Ban Quản lý dự án đường bộ từ 4 đơn vị xuống còn 3 đơn vị theo các khu vực Bắc – Trung – Nam (có hiệu lực từ 1/3/2026).
- Đề xuất cao tốc Tây Bắc: Dự án cao tốc Sơn La – Lào Cai với tổng mức đầu tư gần 58.000 tỷ đồng đang trong quá trình xem xét và giải quyết các vướng mắc về lộ trình triển khai.
- Quy hoạch hàng không: Công ty con của Sun Group được phép nghiên cứu, lập hồ sơ điều chỉnh quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050.
Việc chuẩn hóa cách gắn biển số nhà được kỳ vọng sẽ xóa bỏ tình trạng đánh số tùy tiện, chồng chéo, tạo tiền đề cho một hệ thống quản lý đô thị hiện đại và khoa học hơn.